DIALEK PUAK-PUAK JATI BRUNEI

 

Tiap-tiap puak Melayu jati Brunei mempunyai adat, kepercayaan dan budaya yang cuba mereka kekalkan serta pertahankan. Mereka juga mempunyai dialek sendiri yang digunakan sesama mereka sebagai alat perhubungan terutama dikalangan orang-orang tua. Namun begitu, dialek Melayu Brunei sering digunakan dalam perhubungan antara satu puak dengan puak yang lain.

Dialek Melayu Brunei mempunyai banyak persamaan dengan dialek Melayu Kedayan dari segi sebutan dan perkataan dan maknanya. Walaupun begitu antara dialek-dialek ini mempunyai ciri-ciri khusus. Manakala dialek Melayu Belait, Bisaya, Dusun, Murut dan Tutong pula terdapat perbezaan dan kelainan dibandingkan dengan dialek Melayu Brunei dan Kedayan.

Berikut adalah beberapa contoh perkataan bahasa Melayu baku yang dibandingkan dengan dialek-dialek Puak Jati Brunei tetapi mempunyai makna yang sama:

Bahasa Melayu Baku	Belait	Bisaya	Melayu Brunei	Dusun	Kedayan	Murut	Tutong
ikan	puta	sada	lauk	sada	lauk	lawid	puta
makan	kuman	makan	makan	makan	makan	kuman	mian
perempuan	turca	kekimo	bini-bini	kekimo	bini-bini	dacur	turis
pagi	segen	sambut	sambat	sambut	sambat	peka	sambut
kain	libun	libun	kain	libun	kain	kibung	libun
ramai	adcu	suang	ramai	suang	amai	mula	adu
datang	uchcu	mikut	datang	mikut	datang	mercing	sabi
habis	mabci	naie	abis	naie	abis	rabut	napu

 

Rujukan:

Buku teks MIB menengah 4